Eigenaar & Gitaarspecialist, Fretwerk
Single coil pickups voor jouw Stratocaster: welke past bij jouw sound?
Weinig gitaren hebben zo'n herkenbare stem als de Stratocaster: de glasheldere cleans, die typische "quack" in tussenstand 2 en 4 en een aanslag die direct terugkomt uit je versterker. Dat geluid komt voor een groot deel uit drie single coil pickups. Ze vervangen is daarom een van de meest effectieve upgrades die je aan een Strat kan doen. Maar wat is het verschil tussen een '54, een '62 en een '69 set, wat doet Alnico III anders dan Alnico V, en wanneer kies je voor noiseless? In dit artikel zet ik de single coil pickups die je in onze configurator kan kiezen op een rij, met specificaties, toonkarakter en voor wie ze het beste geschikt zijn.
Waarom je pickups vervangen op je Stratocaster?
Speel je een betaalbare Strat-stijl gitaar van bijvoorbeeld Squier, Vintage, Harley Benton of een Mexicaanse Fender? Dan zijn hals, body en hardware vaak prima, maar de pickups zijn meestal het onderdeel waarop het eerst bespaard wordt. In dit segment kom je regelmatig ceramic magneten tegen of Alnico pickups die machinaal en zo goedkoop mogelijk zijn gewikkeld. Het resultaat: een scherpe, soms schelle bovenkant, een dunne middenpartij en weinig verschil tussen zacht en hard aanslaan. Juist bij een Stratocaster, waar alles om helderheid en dynamiek draait, hoor je dat direct. Een set vintage-geïnspireerde Alnico single coils geeft je gitaar die typische Strat-sparkle terug: een ronde, glasheldere toon die meebeweegt met jouw aanslag en met de volumeknop. Ook op een duurdere Strat kan een nieuwe set de moeite waard zijn, bijvoorbeeld als je een specifiek tijdperk zoekt: de vette, Tele-achtige '54-toon klinkt echt anders dan de glazige, scherpe top van een late jaren '60 set.
Waar zit het verschil tussen Strat pickups?
Alle sets hieronder zien er bijna hetzelfde uit, maar een paar details bepalen hoe ze klinken. De magneet: Alnico V is sterker en geeft een strakke, heldere toon met duidelijke attack. Alnico III is zwakker, wat zorgt voor een zachtere aanzet, meer warmte en een vettere middenpartij, zoals in de allereerste Strats uit 1954. De wikkeldraad: Formvar (de draad uit de jaren '50 en begin jaren '60) heeft een dikkere isolatielaag en klinkt open en helder. Plain enamel, gebruikt vanaf midden jaren '60, klinkt iets warmer en ronder. Polysol vind je in de jaren '70. De weerstand (DC-weerstand): een hogere waarde betekent meer wikkelingen, meer output en meer middentonen. Een lagere waarde geeft meer helderheid en definitie. Potting: volledig in was gedrenkte pickups zijn stil en feedback-vrij; gedeeltelijk of met lak gepotte pickups klinken levendiger en reageren directer, maar zijn bij veel gain iets gevoeliger voor microfonie.
De single coil pickups voor Stratocaster op een rij
Net als bij de humbuckers zitten de opties in twee segmenten. De Fender Pure Vintage en Noiseless sets zijn fabrieksvervangers van Fender zelf: wereldwijd verkrijgbaar, betrouwbaar en een flinke stap omhoog ten opzichte van de standaard pickups in een budget-Strat. Monty's pickups zitten in het hogere segment: elke set wordt in Engeland met de hand gewikkeld op basis van originele vintage exemplaren. Fretwerk is een van de weinige plekken in Nederland waar je Monty's pickups rechtstreeks kan bestellen en laten installeren: ik importeer ze zelf, zodat jij zonder gedoe met invoer aan een van de beste vintage-geïnspireerde Strat-sets van dit moment komt.
Fender Pure Vintage '59: de klassieke late jaren '50 Strat
Specificaties: Alnico 5 magneten, Formvar wikkeldraad, fiber bobbins, staggered poolstukken, cloth-covered bedrading en een DC-weerstand van circa 5,8k per pickup. Toonkarakter: een lage, vintage output met een heldere, open bovenkant en de bekende Strat-"quack" in de tussenstanden. Cleans klinken luchtig en glasachtig, en met een overdrive blijft elke noot goed hoorbaar. Geschikt voor: gitaristen die het klassieke late jaren '50 Strat-geluid zoeken, bijvoorbeeld voor blues, surf, funk en clean spel, en die een betrouwbare fabrieksupgrade willen.
Fender Pure Vintage '61: early sixties chime
Specificaties: Alnico 5 magneten, Formvar wikkeldraad, fiber bobbins, staggered en met de hand afgeschuinde poolstukken, wax-potted en een DC-weerstand van circa 5,9k per pickup. Deze set zit ook in de Fender American Vintage II 1961 Stratocaster. Toonkarakter: qua specificaties ligt de '61 dicht bij de '59: helder, open en dynamisch. Door de wax-potting blijft de set ook bij hogere volumes stil en betrouwbaar. Geschikt voor: spelers met een vroege jaren '60 Strat (vaak met palissander toets) die de originele toon van die periode willen benaderen, en voor iedereen die een veelzijdige, klassieke Strat-set zoekt voor zowel clean als licht aangedreven spel.
Fender Pure Vintage '73: meer output en punch in de brug
Specificaties: Alnico 5 magneten, Polysol wikkeldraad, fiber bobbins, staggered poolstukken zonder afschuining en een DC-weerstand van circa 6,1k (hals en midden) en 6,7k (brug). Toonkarakter: de jaren '70 Strat-toon: iets meer output dan de vroege sets en een duidelijk stevigere brugpickup. Daardoor heeft de brugpositie meer body en snijdt hij beter door een band heen, zonder dat de hals- en middenpickup hun helderheid verliezen. Geschikt voor: gitaristen die meer met overdrive en distortion spelen, of die de brugpickup van hun Strat te dun en te scherp vinden. Een goede keuze voor classic rock en bluesrock.
Fender Vintage Noiseless: Strat-toon zonder brom
Specificaties: een stacked ontwerp met twee spoelen boven elkaar in een standaard Strat-formaat, staggered poolstukken, 2-conductor bedrading en witte covers. De DC-weerstand ligt rond de 9,8k, maar door het stacked ontwerp is die waarde niet te vergelijken met een gewone single coil. Toonkarakter: zoals een humbucker de brom opheft, doen deze pickups dat ook, terwijl ze toch klinken als een vintage Strat. Ze hebben een warme, ronde toon met de bekende quack in de tussenstanden, maar dan zonder de typische 50Hz-brom van single coils. In vergelijking met een echte single coil is de bovenkant een fractie minder open. Geschikt voor: gitaristen die veel met gain spelen, opnemen in de studio of spelen op plekken met veel storing van verlichting en apparatuur, en die de Strat-sound willen zonder de ruis.
Monty's '54 Strat: de allereerste Strat-toon
Specificaties: Alnico III magneten in alle drie de posities, met een DC-weerstand van 5,2k (hals), 5,4k (midden) en 5,7k (brug). Scatter wound met de hand in Engeland met 42-gauge Heavy Formvar draad, met de originele '54 magneet-stagger en afgeschuinde magneten. De pickups zijn slechts gedeeltelijk gepot: het midden van de spoel blijft vrij van was voor extra helderheid en respons. Een reconstructie van de allereerste Strat-pickups die in productie gingen. Toonkarakter: door de zachtere Alnico III magneten heeft deze set een vette middenpartij die richting een Telecaster gaat, gecombineerd met de snap van een esdoorn toets. Helder en harmonisch rijk, maar nooit schel. Een aangedreven versterker levert een vette, heldere crunch met een flinke dosis vintage twang. Geschikt voor: spelers die de warmste, meest vintage Strat-toon zoeken, en voor iedereen die zijn Strat wat voller en minder scherp wil laten klinken, bijvoorbeeld voor blues, country en roots. Verkrijgbaar met zwarte, witte of crème covers.
Monty's '62 Strat: chime en definitie
Specificaties: Alnico V magneten, met een DC-weerstand van 6,1k (hals), 6,3k (midden) en 6,6k (brug). Scatter wound met de hand in Engeland met Heavy Formvar draad, met de hand afgeschuinde magneten en de originele stagger van begin jaren '60. Ook deze set is gedeeltelijk gepot voor extra helderheid en respons. Gemodelleerd naar een aantal van de beste vroege jaren '60 Strat-pickups. Toonkarakter: een prachtig "chimey" hoog met een licht teruggetrokken middenpartij. Iets helderder dan de '54, maar met voldoende body en punch voor een vol geluid. Uitstekende definitie, respons en snaarscheiding: akkoorden blijven open, en elke noot in een arpeggio is los te horen. Geschikt voor: gitaristen die de klassieke, veelzijdige Strat-sound zoeken, van glasheldere cleans tot een lekker aangedreven bluesgeluid. Voor veel spelers is dit dé Strat-toon. Verkrijgbaar met zwarte, witte of crème covers.
Monty's '69 Strat: glazig en scherp aan de randen
Specificaties: Alnico V magneten, met een DC-weerstand van 5,4k (hals), 5,8k (midden) en 6,5k (brug). Met de hand gewikkeld in Engeland met 42-gauge Plain Enamel draad en, net als de originelen, met lak gepot in plaats van in was gedompeld. De magneten zijn dunner en niet afgeschuind, zoals bij de Strats uit de CBS-periode na 1965. Gemodelleerd naar de pickups uit een originele Stratocaster uit 1969. Toonkarakter: een glazige bovenkant met een licht gescoopte middenpartij. Zeer dynamisch en responsief: pure, heldere cleans en een scherp, agressief randje als je de versterker harder laat werken. Geschikt voor: gitaristen die het late jaren '60 rockgeluid zoeken, met veel sprankeling in het hoog en een uitgesproken reactie op je aanslag. Ideaal voor expressieve leadpartijen en spelers die met hun volumeknop en aanslag werken. Verkrijgbaar met zwarte, witte of crème covers.
Maak het af met een nieuwe wiring loom
Nieuwe pickups klinken pas echt op hun best met goede elektronica eromheen. In de configurator kan je daarom ook kiezen voor een nieuwe wiring loom met een 5-way switch, een 3-way switch voor de klassieke vroege jaren '50 schakeling, of een 5-way switch met bridge tone. Die laatste is bij Strat-spelers populair: op een standaard Stratocaster heeft de brugpickup geen eigen toonregeling, waardoor die positie snel scherp klinkt. Met bridge tone kan je ook de brugpickup temmen, wat vooral goed werkt in combinatie met een helderdere set als de '62 of '69.
Veelgestelde vragen over pickups voor de Stratocaster
Wat is het verschil tussen Alnico III en Alnico V?
Alnico V is een sterkere magneet: helderder, strakker en met meer attack. Alnico III is zwakker en geeft een zachtere aanzet, meer warmte en een vollere middenpartij. Alnico III werd gebruikt in de allereerste Strats, daarna stapte Fender over op Alnico V.
Waarom bromt mijn Stratocaster?
Een single coil pickup vangt naast het geluid van je snaren ook elektromagnetische storing op van bijvoorbeeld verlichting, computers en versterkers. Die brom is het grootst in stand 1, 3 en 5. In stand 2 en 4 werken twee pickups samen en heft een deel van de brom zich op, mits de middenpickup reverse wound / reverse polarity (RWRP) is. Bij historisch correcte vintage sets is dat niet altijd zo; dat nemen we mee in het advies. Wil je helemaal geen brom, dan is een noiseless set de oplossing. Daarnaast kan ook het afschermen van de elektronica-holte helpen.
Passen deze pickups in mijn Squier of andere Strat-stijl gitaar?
In de meeste Strat-stijl gitaren met drie single coils wel, omdat ze dezelfde maten en een vergelijkbare slagplaat gebruiken. Toch zijn er verschillen in de afstand tussen de poolstukken, de uitsparingen in de body en de slagplaat. Daarom controleren we bij Fretwerk na ontvangst van jouw gitaar altijd of de gekozen onderdelen passen. Past iets niet, dan adviseren we een alternatief voordat er iets besteld wordt.
Kan ik ook alleen de brugpickup vervangen?
Dat kan, maar een complete set is vrijwel altijd de betere keuze. De pickups in een set zijn op elkaar afgestemd in output en polariteit, zodat de balans tussen de posities klopt en de tussenstanden 2 en 4 bromvrij en goed klinken. Kies je toch voor één pickup en twijfel je wat het beste past? Kies in de configurator dan voor 'Anders' en vertel wat je zoekt.
Waar koop ik Monty's Strat pickups in Nederland?
Monty's is een Engels boutique-merk dat vooral rechtstreeks vanuit het Verenigd Koninkrijk verkoopt, wat voor Nederlandse gitaristen al snel gedoe met invoer, verzendkosten en wachttijd betekent. Fretwerk importeert Monty's pickups zelf en is daarmee een van de weinige plekken in Nederland waar je deze sets direct kan bestellen, laten monteren en meteen kan gaan spelen.
Fretwerk in Vlissingen is jouw partner in pickups vervangen en gitaar modificatie.
Weet je nog niet precies welke set het beste bij jouw speelstijl en jouw Stratocaster past, of wil je de installatie liever aan een specialist overlaten? Bij Fretwerk in Vlissingen (Zeeland) help ik je met een transparant en persoonlijk advies- en upgradetraject, afgestemd op de kenmerken van jouw gitaar en de sound die jij zoekt. Van de Fender Pure Vintage en Noiseless sets tot de handgewikkelde Engelse Monty's pickups: ik regel de onderdelen voor je, inclusief vakkundige installatie en afstelling. Speel je een Les Paul? Lees dan ook welke humbucker pickups passen bij jouw Les Paul.